', 'stichtingvalideringexamensmbo.nl'); ga('send', 'pageview');

Veelgestelde vragen – Routekaart

Waarover moet een school zich verantwoorden bij de inzet van valide exameninstrumenten?

Scholen kunnen per kwalificatie kiezen via welke route(s) ze komen tot valide exameninstrumenten. Scholen maken gemaakte keuze(s) inzichtelijk. Per kwalificatie moet herleidbaar zijn via welke route of combinatie van routes er tot valide exameninstrumenten gekomen is. Wanneer voor meerdere kwalificaties dezelfde route doorlopen wordt, kan dit in de verantwoording vermeld worden. Voorbeeld: voor kwalificatie x, y en z is gekozen voor route 1 conform de beleidskaders van onze school.

Bekijk deze publicatie voor meer informatie over de verantwoording.

Op welke wijze worden scholen gehouden aan het gebruik van de routekaart en bijbehorende afspraken?

De MBO Raad, NRTO, ExSamen (vereniging van examenleveranciers) en het ministerie van OCW hebben in het werken met de drie routes naar een valide exameninstrument vastgelegd in de Afspraken valide exameninstrumenten mbo. De afspraken gaan ook over hoe scholen zich verantwoorden over het gebruik van de drie routes en hoe handhaving op het naleven van de afspraken plaatsvindt. De MBO Raad en NRTO vullen die handhaving vanuit hun collectieve verantwoordelijkheid in. In de afspraken lees je hoe scholen zich verantwoorden en hoe zij via de collectiviteit van de brancheverenigingen worden gehouden aan het gebruik van de routekaart.

Waar staat beschreven dat scholen de drie routes moeten gebruiken incl. bijbehorende afspraken?

Dit staat beschreven in de Afspraken valide exameninstrumenten mbo. De MBO Raad, NRTO, ExSamen (vereniging van examenleveranciers) en het ministerie van OCW hebben in deze afspraken het werken met de drie routes naar een valide exameninstrument vastgelegd.

Er wordt voor elke route aangegeven welke afspraken er gelden. Daarnaast gaan de afspraken ook over hoe scholen zich verantwoorden over het gebruik van de drie routes en hoe handhaving op het naleven van de afspraken plaatsvindt. De MBO Raad en NRTO vullen die handhaving vanuit hun collectieve verantwoordelijkheid in.

De Afspraken valide exameninstrumenten mbo gelden vanaf het invoeringsmoment van 1 augustus, dan start de structurele situatie. De toepassing van de Afspraken valide exameninstrumenten mbo wordt jaarlijks door de mbo-scholen gemonitord met als doel een overzichtelijk beeld op te bouwen van de werking van de afspraken. De afspraken worden voor 1 januari 2022 geëvalueerd. Op basis van de evaluatie wordt bezien of er valideringssystematiek wordt doorgezet en of er aanpassingen nodig zijn.

Vanaf welke datum moeten scholen valide exameninstrumenten inzetten?

Vanaf 1 augustus 2018 dienen scholen alleen maar valide exameninstrumenten in te zetten voor de examinering van herziene kwalificaties.

Zijn reeds geconstrueerde en ingekochte exameninstrumenten voor de herziene kwalificaties ook valide na de invoeringsdatum?

Vanaf augustus 2018 zetten alle scholen valide exameninstrumenten in voor de examinering van herziene kwalificaties. Per route wordt toegelicht wat dat betekent voor de reeds ingekochte of zelf geconstrueerde exameninstrumenten, wanneer worden deze als ‘valide’ beschouwd?

Route 1
Voor reeds ingekochte exameninstrumenten geldt dat deze als valide worden beschouwd, mits de examenleverancier waarvan het instrument afkomstig op invoeringsdatum x gecertificeerd is.

Route 2
Voor route 2 geldt dat reeds geconstrueerde exameninstrumenten valide zijn als deze zijn geconstrueerd volgens de afspraken in route 2. Gebruik hiervoor het document ‘Stappen route 2’ en controleer of het instrument dat al geconstrueerd is voldoet aan de afspraken.

Route 3
Als de school kiest voor route 3 moeten reeds geconstrueerde exameninstrumenten voor de herziene kwalificaties extern gevalideerd worden voor invoeringsdatum.

Exameninstrumenten die een school zelf geconstrueerd heeft, maar die niet via route 2 valide kunnen worden (in het geval dat kwalificaties geen toegang hebben tot route 2 of als de school geen toegang heeft tot route 2), moeten ook eerst extern worden gevalideerd via route 3 voor invoeringsdatum.

Voor welke exameninstrumenten gelden de afspraken voor validering van exameninstrumenten?

De afspraken zijn van toepassing op alle exameninstrumenten voor de herziene kwalificaties.

Er zijn twee uitzonderingen:

  1. de afspraken zijn niet van toepassing op de centrale examens
  2. de afspraken zijn niet van toepassing op externe examens die afgenomen worden als gevolg van (wettelijke) beroepsvereisten, waarbij de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het examen buiten de school ligt.

De afspraken gelden niet voor de keuzedelen.

Een school koopt voor een deel van de kwalificatie exameninstrumenten in en voor een ander deel wordt zelf geconstrueerd, mag dat?

Ja. Scholen kunnen ervoor kiezen om voor 1 kwalificatie meerdere routes te bewandelen om te komen aan valide exameninstrumenten. Let hierbij op dat het totaal van exameninstrumenten – inkoop en zelf geconstrueerd – dekkend is voor de kwalificatie. Dat is ook een eis van de inspectie en uit de regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

Zijn de drie routes ook verplicht voor instellingsexamens Nederlands en Engels?

Ja, de routekaart moet ook worden doorlopen voor de generieke instellingsexamens Nederlands en Engels. Ook voor deze examens moeten ‘valide exameninstrumenten’ ingezet worden. Centrale examens zijn uitgezonderd.

Om voor generieke instellingsexamens Nederlands en Engels tot valide exameninstrumenten in route 2 te komen moeten scholen de publicatie ‘Stappen route 2’ toepassen. Hierin wordt duidelijk gemaakt welke afspraken in route 2 van toepassing zijn op generieke instellingsexamens Nederlands en Engels.

Wat zijn de collectieve afspraken en hoe verhouden ze zich tot de drie routes naar valide exameninstrumenten?

De collectieve afspraken zijn gemaakt door de MBO Raad en de NRTO, namens hun leden. Daarin is afgesproken dat scholen in principe exameninstrumenten inkopen. Daarnaast is afgesproken dat als scholen toch zelf exameninstrumenten construeren dat dan een mbo-brede set van vijf criteria toegepast moet worden bij het construeren en vaststellen van exameninstrumenten. Deze collectieve afspraken zijn verplicht na te leven bij gebruik van route 2.

Moeten valide exameninstrumenten ook nog door de examencommissie vastgesteld worden?

JazekerVaststellen is een wettelijke taak waar de examencommissie expliciet voor verantwoordelijk is (Wet educatie en beroepsonderwijs, artikel 7.4.5a.). Ook valide exameninstrumenten moeten door de examencommissie worden vastgesteld.

Hoe moet een school zich verantwoorden over de totstandkoming van valide exameninstrumenten?

Om aan valide exameninstrumenten te komen, maakt de school de keuze welke route(s) hij doorloopt. Gemaakte afwegingen en keuzes moeten tot op het niveau van de kwalificatie herleidbaar zijn. De school maakt jaarlijks op hoofdlijn zijn beleidskeuzes en afwegingen over het (in principe) inkopen van exameninstrumenten bij een gecertificeerde instantie (route 1) danwel het zelf construeren van examens (route 2 en 3) inzichtelijk.

Het is aan de school zelf om te bepalen hoe ze de verantwoording inrichten en wie de verantwoording doet. De kwartiermaker heeft een hulpdocument over het maken van keuzes en het inrichten van verantwoording.

Wat betekent het werken met de routekaart voor het toezicht van de Onderwijsinspectie?

De formele taak van de inspectie wijzigt niet met de introductie van de drie routes. Het toezicht op de kwaliteit van exameninstrumenten is en blijft plaatsvinden aan de hand van ED2 Exameninstrumentarium. De producteisen uit de norm voor valide exameninstrumenten zijn congruent met de eisen uit het Onderzoekskader 2017 dat de Inspectie gebruikt in haar toezicht.

Geldt het gebruik van de drie routes ook voor de exameninstrumenten van keuzedelen?

Nee. Het gebruik van de drie routes gaat (nog) niet gelden voor de keuzedelen.

Mag iedere school gebruik maken van de routekaart?

Zodra route 1 en route 3 gereed zijn voor gebruik, mogen alle mbo-scholen daar gebruik van maken. In route 2 kunnen de ondertekenaars van de collectieve afspraken aan de slag: dit zijn de scholen die lid zijn van de NRTO of van de MBO Raad.